การวัดการเจริญเติบโตที่ใช้โดยทั่วไปมีอยู่

5 อย่างคือ 1.น้ำหนัก

2. ส่วนสูง

3.ความยาวรอบศีรษะ

4.น้ำหนักเทียบส่วนสูง

5.BMI (body mass index)

ในการคัดกรองภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนใน เด็กและวัยรุ่น (อายุ 2-19 ปี) เราจะใช้ค่า Z-score ของดัชนีมวลกาย (BMI-for-age Z-score) เป็นเกณฑ์มาตรฐานครับ เนื่องจากร่างกายเด็กมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาตามช่วงอายุ

เกณฑ์มาตรฐานที่องค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดไว้มีดังนี้ครับ:

เกณฑ์ Z-score สำหรับเด็กอายุ 5-19 ปี

สภาวะทางโภชนาการ	ค่า Z-score (SD)
น้ำหนักเกิน (Overweight)	มากกว่า +1 SD (แต่ไม่เกิน +2 SD)
โรคอ้วน (Obesity)	มากกว่า +2 SD
โรคอ้วนรุนแรง (Severe Obesity)	มากกว่า +3 SD

(ดูว่า “เริ่มอ้วน” หรือ “ผอมไป” โดยไม่ขึ้นกับอายุ) เกณฑ์ Z-score จะมีความเข้มงวดต่างกันตามช่วงอายุครับ

1. เด็กอายุ 0 – 5 ปี (เกณฑ์ WHO)

สำหรับกลุ่มเด็กเล็ก WHO จะใช้เกณฑ์ที่ค่อนข้างกว้างเพื่อรองรับการเจริญเติบโตที่รวดเร็ว:

2. เด็กและวัยรุ่นอายุ 5 – 19 ปี (เกณฑ์กรมอนามัย)

สำหรับเด็กโต ในประเทศไทยมักอ้างอิงเกณฑ์ของกรมอนามัย ซึ่งใช้ค่า Z-score ของ Weight-for-Height เพื่อประเมิน “ภาวะเริ่มอ้วนและอ้วน” ดังนี้