การฉีดวัคซีนเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กไทยเติบโตอย่างแข็งแรง โดยตารางการฉีดวัคซีนจะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก คือ วัคซีนพื้นฐาน (EPI) ที่รัฐจัดหาให้ฟรีตามสถานพยาบาลของรัฐ และ วัคซีนเสริม (Optional) ที่พ่อแม่สามารถพิจารณาฉีดเพิ่มได้ตามความเหมาะสมครับ

💉 คู่มือวัคซีนสำหรับเด็กไทย (อัปเดต 2568-2569)

ตารางนี้รวบรวมข้อมูลตามแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของกระทรวงสาธารณสุข และคำแนะนำจากสมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย

ตารางวัคซีนพื้นฐาน (ฉีดฟรีที่สถานพยาบาลรัฐ)

อายุ	วัคซีนที่ต้องได้รับ	ป้องกันโรค
แรกเกิด	BCG, HB1	วัณโรค, ตับอักเสบบี (เข็มที่ 1)
1 เดือน	HB2 *	ตับอักเสบบี (เฉพาะกรณีแม่เป็นพาหะ)
2 เดือน	DTP-HB-Hib1, IPV1, Rota1	คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี-ฮิบ, โปลิโอ(ฉีด), โรต้า
4 เดือน	DTP-HB-Hib2, IPV2, Rota2	คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี-ฮิบ, โปลิโอ(ฉีด), โรต้า
6 เดือน	DTP-HB-Hib3, OPV3, (Rota3)**	คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี-ฮิบ, โปลิโอ(หยอด), โรต้า
9-12 เดือน	MMR1	หัด-คางทูม-หัดเยอรมัน (เข็มที่ 1)
1 ปี	LAJE1	ไข้สมองอักเสบเจอี (ชนิดเชื้อเป็น)
1 ปี 6 เดือน	DTP4, OPV4, MMR2	คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน (กระตุ้น), โปลิโอ(หยอด), MMR (เข็มที่ 2)
2 ปี 6 เดือน	LAJE2	ไข้สมองอักเสบเจอี (เข็มที่ 2)
4 ปี	DTP5, OPV5	คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน (กระตุ้น), โปลิโอ(หยอด)
ป. 1	MMR, ฉีดกระตุ้นอื่นๆ	เก็บตกวัคซีนที่ขาด
ป. 5 (หญิง)	HPV	มะเร็งปากมดลูก (2 เข็ม ห่างกัน 6-12 เดือน)
ป. 6	dT	คอตีบ-บาดทะยัก (เข็มกระตุ้น)

* HB2: ให้เฉพาะเด็กที่เกิดจากแม่ที่เป็นพาหะไวรัสตับอักเสบบี ** Rota3: ให้เฉพาะชนิด 3 โด๊ส (ถ้าใช้ชนิด 2 โด๊สจะจบที่ 4 เดือน)

🌟 วัคซีนเสริม (แนะนำให้ฉีดเพิ่มเติม)

วัคซีนกลุ่มนี้อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม แต่ช่วยป้องกันโรคที่พบบ่อยและมีความรุนแรงในเด็กไทย:

1. วัคซีนไอพีดี (IPD): ป้องกันโรคปอดอักเสบและเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัส (แนะนำ 2, 4, 6 เดือน และกระตุ้น 12-15 เดือน)
2. วัคซีนไข้หวัดใหญ่ (Influenza): เริ่มฉีดได้ตั้งแต่อายุ 6 เดือนขึ้นไป และควรฉีดกระตุ้น ปีละ 1 ครั้ง
3. วัคซีนอีสุกอีใส (Varicella): ฉีด 2 เข็ม (เข็มแรก 12-15 เดือน, เข็มสอง 2-4 ปี)
4. วัคซีนตับอักเสบ เอ (Hepatitis A): ฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 6-12 เดือน (เริ่มได้หลัง 1 ปี)
5. วัคซีนไข้เลือดออก (Dengue): ปัจจุบันมีวัคซีนชนิดใหม่ (Qdenga) ที่ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 4 ปีขึ้นไป โดยไม่ต้องตรวจภูมิคุ้มกันก่อน
6. วัคซีนมือ เท้า ปาก (EV71): ป้องกันเชื้อ EV71 ที่มักทำให้เกิดอาการรุนแรงในเด็กเล็ก

💡 ข้อควรรู้สำหรับคุณพ่อคุณแม่

• สมุดสีชมพู: อย่าลืมนำสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็กไปทุกครั้งเพื่อบันทึกประวัติการฉีด
• อาการหลังฉีด: เด็กอาจมีไข้ต่ำๆ หรือปวดบริเวณที่ฉีด สามารถเช็ดตัวหรือให้ยาลดไข้ตามคำแนะนำของแพทย์ได้
• กรณีฉีดล่าช้า: หากพลาดนัด ไม่ต้องเริ่มต้นใหม่ ให้ไปฉีดต่อจากเข็มเดิมได้เลยทันทีที่นึกได้
• วัคซีนรวม: ปัจจุบันมีวัคซีนรวม 5 หรือ 6 โรคในเข็มเดียว (เช่น รวม IPD หรือรวมตับอักเสบเข้าไปด้วย) ซึ่งจะช่วยลดจำนวนการเจ็บตัวของลูกได้

หมายเหตุ: ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป ควรปรึกษากุมารแพทย์เพื่อวางแผนการรับวัคซีนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับลูกน้อยของคุณ

https://www.pidst.or.th/A1627.html

contact/ส่งข้อความหา admin