การฉีดวัคซีนเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กไทยเติบโตอย่างแข็งแรง โดยตารางการฉีดวัคซีนจะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก คือ วัคซีนพื้นฐาน (EPI) ที่รัฐจัดหาให้ฟรีตามสถานพยาบาลของรัฐ และ วัคซีนเสริม (Optional) ที่พ่อแม่สามารถพิจารณาฉีดเพิ่มได้ตามความเหมาะสมครับ
💉 คู่มือวัคซีนสำหรับเด็กไทย (อัปเดต 2568-2569)
ตารางนี้รวบรวมข้อมูลตามแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของกระทรวงสาธารณสุข และคำแนะนำจากสมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย
ตารางวัคซีนพื้นฐาน (ฉีดฟรีที่สถานพยาบาลรัฐ)
| อายุ | วัคซีนที่ต้องได้รับ | ป้องกันโรค |
|---|---|---|
| แรกเกิด | BCG, HB1 | วัณโรค, ตับอักเสบบี (เข็มที่ 1) |
| 1 เดือน | HB2 * | ตับอักเสบบี (เฉพาะกรณีแม่เป็นพาหะ) |
| 2 เดือน | DTP-HB-Hib1, IPV1, Rota1 | คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี-ฮิบ, โปลิโอ(ฉีด), โรต้า |
| 4 เดือน | DTP-HB-Hib2, IPV2, Rota2 | คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี-ฮิบ, โปลิโอ(ฉีด), โรต้า |
| 6 เดือน | DTP-HB-Hib3, OPV3, (Rota3)** | คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี-ฮิบ, โปลิโอ(หยอด), โรต้า |
| 9-12 เดือน | MMR1 | หัด-คางทูม-หัดเยอรมัน (เข็มที่ 1) |
| 1 ปี | LAJE1 | ไข้สมองอักเสบเจอี (ชนิดเชื้อเป็น) |
| 1 ปี 6 เดือน | DTP4, OPV4, MMR2 | คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน (กระตุ้น), โปลิโอ(หยอด), MMR (เข็มที่ 2) |
| 2 ปี 6 เดือน | LAJE2 | ไข้สมองอักเสบเจอี (เข็มที่ 2) |
| 4 ปี | DTP5, OPV5 | คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน (กระตุ้น), โปลิโอ(หยอด) |
| ป. 1 | MMR, ฉีดกระตุ้นอื่นๆ | เก็บตกวัคซีนที่ขาด |
| ป. 5 (หญิง) | HPV | มะเร็งปากมดลูก (2 เข็ม ห่างกัน 6-12 เดือน) |
| ป. 6 | dT | คอตีบ-บาดทะยัก (เข็มกระตุ้น) |
* HB2: ให้เฉพาะเด็กที่เกิดจากแม่ที่เป็นพาหะไวรัสตับอักเสบบี ** Rota3: ให้เฉพาะชนิด 3 โด๊ส (ถ้าใช้ชนิด 2 โด๊สจะจบที่ 4 เดือน)
🌟 วัคซีนเสริม (แนะนำให้ฉีดเพิ่มเติม)
วัคซีนกลุ่มนี้อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม แต่ช่วยป้องกันโรคที่พบบ่อยและมีความรุนแรงในเด็กไทย:
- วัคซีนไอพีดี (IPD): ป้องกันโรคปอดอักเสบและเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัส (แนะนำ 2, 4, 6 เดือน และกระตุ้น 12-15 เดือน)
- วัคซีนไข้หวัดใหญ่ (Influenza): เริ่มฉีดได้ตั้งแต่อายุ 6 เดือนขึ้นไป และควรฉีดกระตุ้น ปีละ 1 ครั้ง
- วัคซีนอีสุกอีใส (Varicella): ฉีด 2 เข็ม (เข็มแรก 12-15 เดือน, เข็มสอง 2-4 ปี)
- วัคซีนตับอักเสบ เอ (Hepatitis A): ฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 6-12 เดือน (เริ่มได้หลัง 1 ปี)
- วัคซีนไข้เลือดออก (Dengue): ปัจจุบันมีวัคซีนชนิดใหม่ (Qdenga) ที่ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 4 ปีขึ้นไป โดยไม่ต้องตรวจภูมิคุ้มกันก่อน
- วัคซีนมือ เท้า ปาก (EV71): ป้องกันเชื้อ EV71 ที่มักทำให้เกิดอาการรุนแรงในเด็กเล็ก
💡 ข้อควรรู้สำหรับคุณพ่อคุณแม่
- สมุดสีชมพู: อย่าลืมนำสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็กไปทุกครั้งเพื่อบันทึกประวัติการฉีด
- อาการหลังฉีด: เด็กอาจมีไข้ต่ำๆ หรือปวดบริเวณที่ฉีด สามารถเช็ดตัวหรือให้ยาลดไข้ตามคำแนะนำของแพทย์ได้
- กรณีฉีดล่าช้า: หากพลาดนัด ไม่ต้องเริ่มต้นใหม่ ให้ไปฉีดต่อจากเข็มเดิมได้เลยทันทีที่นึกได้
- วัคซีนรวม: ปัจจุบันมีวัคซีนรวม 5 หรือ 6 โรคในเข็มเดียว (เช่น รวม IPD หรือรวมตับอักเสบเข้าไปด้วย) ซึ่งจะช่วยลดจำนวนการเจ็บตัวของลูกได้
หมายเหตุ: ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป ควรปรึกษากุมารแพทย์เพื่อวางแผนการรับวัคซีนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับลูกน้อยของคุณ
https://www.pidst.or.th/A1627.html
contact/ส่งข้อความหา admin